پیام آذری

آخرين مطالب

منطقه آزاد مشترک با آذربایجان؛ کلید موفقیت ژئواکونومیک ایران در قفقاز سیاسی

منطقه آزاد مشترک با آذربایجان؛ کلید موفقیت ژئواکونومیک ایران در قفقاز
  بزرگنمايي:

پیام آذری - به گزارش خبرگزاری مهر، سعید ربیعی کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک با اشاره به اینکه پس‌از تحولات 5 سال اخیر در منطقه قفقاز و تغییر موازنه قدرت بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، مؤلفه‌ها و متغیرهایی به وجود آمدند که در روند تحولات آینده منطقه تأثیرگذار خواهند بود، گفت: در نظر گرفتن این مسائل در تحلیل امنیت ملی ایران اهمیت بسزایی دارد، چراکه این مؤلفه‌ها می‌توانند در طولانی مدت، موجب خارج شدن سیستم ژئوپلیتیکی قفقاز از حالت تعادل و بروز اخلال در فرآیندهای فضای جغرافیایی و سیاسی شوند.
وی افزود: علایق ژئوپلیتیکی ترکیه در منطقه قفقاز، دریای خزر و آسیای مرکزی و نقش آفرینی این کشور به نفع آذربایجان، نفوذ سیاسی، امنیتی و اطلاعاتی رژیم صهیونیستی در قالب شرکت‌های اقتصادی و لجستیکی در آذربایجان و استفاده از نیروهای سلفی جهادی در جنگ قره باغ توسط ترکیه و آذربایجان، گمانه زنی‌ها پیرامون ایجاد کریدور زنگزور از جمله این رخدادها است.
ربیعی بیان کرد: نحوه مواجهه روسیه به عنوان قدرت اول منطقه قفقاز نسبت به بحران ژئوپلیتیکی این سیستم جغرافیایی و سکوت معنادار ایالات متحده آمریکا و برخی از دولت‌های دیگر در برابر بحران ژئوپلیتیکی قفقاز، واقعیت دیگری است که بر پیچیدگی وضعیت این منطقه افزوده است. بنابراین عقل استراتژیک حکم می‌کند که ایران برای تحقق اهداف سیاست خارجی و منافع ملی خود، راهبردهای اطمینان بخش را تدوین و در دستور کار قرار دهد که این نیز بدون برخورداری از اطلاعات راهبردی و درک عالمانه از واقعیات محیط جغرافیایی قفقاز و شناخت جریانات و سیاست‌های جهانی و منطقه‌ای امکان پذیر نیست.
وی تصریح کرد: اکنون به بهانه سفر دکتر پزشکیان رئیس جمهور ایران به جمهوری آذربایجان، فرصت بازآرایی مناسبات و ترمیم روابط میان دو کشور به دست آمده است. در نمودار تحلیل و ارزیابی روابط میان دو کشور، طیف وسیعی از تهدیدها تا فرصت‌ها به چشم می‌خورد، اما یکی از هنرهای بازیگران سیاست در دنیای امروز، تبدیل تهدیدها به فرصت و تعریف منافع مشترک از پنجره دیپلماسی اقتصادی است.
کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک ادامه داد: یکی‌از مهمترین ظرفیت‌ها در این عرصه، ایجاد منطقه آزاد مشترک با جمهوری آذربایجان است که توسط دبیر شورایعالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی به دولت محترم شده است. ماهیت کارکردی مناطق آزاد در جهان بر اساس کار با کشورها شکل گرفته و امروزه اکثر کشورها به دنبال نسل ششم مناطق آزاد هستند که از آن به عنوان منطقه آزاد مشترک نام برده می‌شود.
وی یادآور شد: یکی‌از کشورهایی که بر اساس ملاحظات اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و امنیتی، ظرفیت و اهمیت لازم برای ایجاد منطقه آزاد مشترک با جمهوری اسلامی ایران را دارد، جمهوری آذربایجان است. هم اکنون منطقه آزاد تجاری - صنعتی ارس در جلفا در مرز جمهوری خودمختار نخجوان واقع شده و اخیراً نیز منطقه آزاد اردبیل در بیله سوار هم مرز با جمهوری آذربایجان ایجاد شده است. اما ایجاد منطقه آزاد مشترک با آذربایجان چه ارزش افزوده‌ای برای دو کشور دارد؟
ربیعی بیان کرد: فارغ‌از نقش‌آفرینی جمهوری آذربایجان از مهرماه 1399 و آغاز جنگ قره باغ تاکنون، این کشور در پیوستگی با قلمرو ژئوکالچر ایران قرار دارد و مکمل‌های جغرافیایی و فضایی در مرزهای دو کشور به لحاظ ساختاری از تجانس برخوردار است و به لحاظ کارکردی نیز می‌تواند تأمین کننده نیازهای ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک دو کشور باشد.
وی افزود: بنابراین ایجاد منطقه آزاد مشترک میان دو کشور علاوه بر اینکه در جهت اهداف سیاست خارجی، منافع ملی و امنیت ملی است، در صورت آمایش صحیح و هوشمندانه در مکان‌یابی منطقه، می‌تواند مزیت‌های ترانزیتی از نخجوان (محدوده منطقه آزاد ارس) به محدوده اصلی کشور آذربایجان از مسیر مناطق آزاد ایران را تقویت و آن را به هاب ترانزیتی منطقه تبدیل کند.
این مسئول ادامه داد: این موضوع می‌تواند برخی از راهبردهای مغرضانه کریدوری و ترانزیتی دشمنان ایران را نیز خنثی کند. تردیدی نیست که جلوگیری از راه اندازی کریدورهایی که ژئوپلیتیک منطقه را تغییر می‌دهد به مصلحت جمهوری اسلامی ایران است اما راهکار آن ایجاد مزیت‌های ترانزیتی برای دسترسی آذربایجان به نخجوان از طریق خاک جمهوری اسلامی ایران است. از قضا این موضوع به مصلحت آذربایجان و ارمنستان و ترکیه نیز خواهد بود که می‌تواند از طریق دیپلماسی آشکار و پنهان و ایده‌های جدید مانند منطقه آزاد مشترک پیگیری شود.
کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک خاطرنشان کرد: در غیر این صورت و با فرض ایجاد کریدور زنگزور، از آنجا که روسیه تأمین کننده امنیت و در حقیقت ضامن اجرای آن محسوب می‌شود، ممکن است در جریان رقابت‌های منطقه‌ای با ترکیه، آن را قطع کند، یا اینکه از آن به عنوانی اهرمی برای کنترل آذربایجان و ارمنستان استفاده کند، در حالی که ترانزیت از طریق مناطق آزاد ایران به عنوان طرح جایگزین امنیت ساز و منفعت آفرین، با توجه به زیرساخت‌های موجود و امنیت پایدار کشورمان، از یک سو از ضمانت اجرایی بیشتری برخوردار بوده و از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با تکیه بر مزیت‌های ترانزیتی جلفا، آن را به هاب ترانزیتی قفقاز، اوراسیا و اروپا تبدیل کند.
وی ادامه داد: به خصوص آنکه در تفکر استراتژیک حاکم بر دبیرخانه مناطق آزاد ایران و شخص دبیر محترم آن، موضوع راه اندازی یک شاخه از کریدور چین، قزاقستان، ایران، ترکیه با امتداد راه آهن از مرند به چشمه ثریا به عنوان یک اولویت مطرح شده است. بنابراین با علم به اینکه متورم سازی تهدید آذربایجان منطبق بر منافع ملی نیست، موضوع منطقه آزاد مشترک بر اساس قاعده منافع مشترک و معادله برد-برد، می‌تواند در سفر رئیس جمهور محترم به آذربایجان مورد تفاهم و توافق قرار گرفته و بر این اساس گام‌ها و الزامات بعدی آن در دولت و مجلس و سایر ارکان نظام طی شود.
ربیعی در پایان تاکید کرد: ایجاد مناطق آزاد مشترک، اراده‌ای است که در دبیر شورایعالی مناطق آزاد نیز وجود دارد. امتداد بخشی به منافع اقتصادی در اجرای سیاست همسایگی، گسترش روابط اقتصادی دوجانبه و یا با اتحادیه‌ها و تشکل‌های منطقه‌ای، ایجاد سازوکارهای مشترک برای افزایش تجارت و سرمایه‌گذاری و از بین بردن معمای امنیت در روابط میان کشورها از جمله آثار و پیامدهای تحقق این اراده محسوب می‌شود که امید است در دولت چهاردهم با به ثمر رسیدن این طرح با کشورهایی مثل ترکیه، پاکستان، آذربایجان و ترکمنستان، شاهد نقش آفرینی ژئواکونومیک مناطق آزاد تجاری - صنعتی در سیستم‌های ژئوپلیتیکی پیرامون ایران از جمله قفقاز، شرق مدیترانه، فلات ایران و آسیای مرکزی باشیم.
کد خبر 6447249

پیام آذری

لینک کوتاه:
https://www.payameazari.ir/Fa/News/818591/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

مصرف قارچ سمی 4 نفر در مهاباد را راهی بیمارستان کرد

بهار شد، قاتل دریاچه ارومیه برگشت

تداوم وزش باد در بیشتر مناطق کشور تا پایان هفته

افزایش 50 مگاواتی تولید نیروگاه سیکل ترکیبی سبلان

استقلال یک - پیکان صفر؛ گزارش زنده/ وی ای آر با استقلال مهربان شد؛ رامین طلسم آبی ها را شکست

استقلال یک – پیکان صفر؛ گزارش زنده/ وی ای آر با استقلال مهربان شد؛ رامین طلسم آبی ها را شکست

دین‌محمدی: استقلال فقط با پنالتی می‌توانست گل‌بزند/ هواداران با من مهربان نبودند!

قهرمانی آذربایجان شرقی در مسابقات تیمی اپه بانوان کشور

قاتل دریاچه ارومیه دوباره بازگشت!

تملک 18 هزار متر مربع با هدف کاهش بار ترافیکی محله آخماقیه

کشف 414 حلقه لاستیک احتکاری 10 میلیاردی در ملکان

احداث نیروگاه خورشیدی در اسکو با مشارکت کمیته امداد و دستگاه‌های اجرایی

تمام متقاضیان مسکن ملی در سراب صاحب زمین شدند

آیین بزرگداشت سعدی شیرازی در بنیاد پژوهشی شهریار تبریز برگزار شد

ضرورت اجرای طرح جامع هشترود

درگیری خانوادگی در اهر منجر به فوت یک نفر شد

پلمب 6 واحد صنفی متخلف در عجب شیر

عکس/ پیکر شهید یوسف طالب مرندی در ارومیه تشییع شد

روستای حسنلوی نقده آماده ثبت جهانی به‌عنوان روستای هدف گردشگری

قیمت لحظه ای طلای 18 عیار - طلای آب شده و شمش | 6 اردیبهشت 1404

شوک بزرک به بازار طلا در پی دور سوم مذاکرات/ طلا به گرمی چند تومان رسید؟

سه میلیون و نیم  گردشگر ایرانی ترکیه در مقابل 580 نفر گردشگر ترک ایران

پروژه راه بناب به منجیل باید تا پایان دولت چهاردهم به اتمام برسد

بازدید علمی اعضای نظام مهندسی معدن آذربایجان‌شرقی از مجتمع مس سونگون

زنده نگه داشتن یاد شهدا، تداوم‌بخش حیات جامعه است

تقسیم نمایندگی ولی‌فقیه بنیاد شهید به هفت منطقه جغرافیایی صورت گرفته است

نشست اجرایی تفاهم‌نامه بنیاد شهید، کانون‌های مساجد و صداوسیما برگزار شد

زنوزی خطاب به بازیکنان و مدیرعامل: تراکتور به ایران تعلق دارد

قابی عاشقانه از سمانه پاکدل و هادی کاظمی در شیراز

شرایط بهره مندی از طرح رایگان چکاپ سلامت اعلام شد

عکس/ سرپرست اداره‌کل پدافند غیرعامل استانداری آذربایجان شرقی منصوب شد

افزایش 21 درصدی ظرفیت تولید آب شیرین در جزیره کیش

کبیری : امروز جزیره کیش در تامین آب با ریسک مواجه نیست

امام جمعه کیش در حضور نمایندگان خانه ملت، خواستار اعمال معافیت مالیاتی مناطق آزاد شد

ایجاد منابع پایدار درآمدی برای کیش ضرورت دارد

حمایت بانک توسعه صادرات ایران از تولیدکنندگان در سال سرمایه گذاری برای تولید

پیش نمایش قهرمانی: تبریز دیشب نخوابید

مشارکت مردمی کلید حل بحران ناترازی انرژی است

اشتغال بیش از 5000 نفر با اجرای طرح‌های توسعه باغات در آذربایجان شرقی

سرپرست اداره کل پدافند غیرعامل استانداری آذربایجان شرقی منصوب شد

باران نواحی مختلف آذربایجان شرقی را فرا می‌گیرد

بررسی مشکلات عمرانی و راهکارهای توسعه شهرستان اسکو

پایین بودن سواد ترافیکی و مهارت رانندگان عامل تصادفات است

غش کردن عجیب لاله مرزبان در سریال آبان/ ویدئو

سفر در تاریخ؛ «چارلی چاپلین بدون سبیل و 21 سالگی»؛ سال 1289

صحبت‌های تلخ علی امین حسنی، بازیگر سریال پایتخت؛ 20 سال است پدرم را ندیدم/ ویدئو

موقعیت: وقتی داداش بزرگ داری چه غم داری؟!

کاهش 18 درجه‌ای دما در اردبیل؛ سامانه‌های جدید در راه است

کاهش 18 درجه‌ای دمای هوا در اردبیل؛ سامانه‌های جدید در راه است

حرکت حوزه علمیه خواهران اردبیل به سمت مرجعیت علمی و معنوی